Najczęstsze błędy na maturze z informatyki zwykle nie wynikają z braku wiedzy, tylko z niedoczytania polecenia, pomylenia pojęć albo złego zapisu wyniku. W tym artykule znajdziesz 5 sytuacji, w których najłatwiej stracić punkty w zadaniach maturalnych z informatyki.
Jeśli chcesz sprawdzić szerszy zakres materiału, zobacz też poradnik co trzeba umieć na maturę z informatyki. Tutaj skupiamy się na praktycznych pułapkach, które możesz wyłapać jeszcze przed oddaniem pliku.
Liczba to nie cyfra
Niech pierwszy rzuci kamieniem ten, kto nigdy nie pomylił tych dwóch pojęć. Na co dzień praktycznie nie zwracamy uwagi na różnicę między nimi, prawda? W przypadku zadań maturalnych ma ona jednak ogromne znaczenie. Dla sprostowania - cyframi są: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Natomiast liczba składa się z cyfr, np. 12, 1, 420, 2137.
Co ciekawe, nikt nie myli wyrazu z literą, a jednak cyfrę z liczbą mylimy notorycznie.
Znaczenie wyrażenia „nie większe niż”
Zadaj sobie w tym momencie pytanie: „Jeśli miałbym/miałabym podać wszystkie liczby nie większe niż 100, to jakie liczby podam?”.
Bardzo często zdarza się, że gdy w poleceniu jest napisane np. „wyświetl liczby nie większe niż 100”, wyświetlacie liczby mniejsze od 100. „Nie większe” oznacza mniejsze bądź równe danej liczbie. To samo dotyczy wyrażenia „nie mniejsze niż”.
Typy danych
W poleceniach często możesz trafić na zdanie typu „dla wczytanej liczby całkowitej...”. Pojawienie się takiej formuły oznacza, że zmienna ma być typu całkowitego (int). Jest to szczególnie istotne przy zadaniach związanych z cyframi.
Przykładowo, jeżeli należy obliczyć liczbę cyfr danej liczby, to wczytując ją jako typ string, możemy wykonać polecenie funkcją length/len i po sprawie. Ale czy na pewno? No właśnie - nie do końca. W części teoretycznej matury z informatyki w zadaniach bardzo często pojawia się instrukcja: „nie korzystaj z funkcji wbudowanych” oraz „używaj tylko operatorów arytmetycznych”. W takim przypadku CKE nie zaliczy rozwiązania, które zawiera funkcje wbudowane. Zazwyczaj dotyczy to jednak tylko I części matury (w formule obowiązującej do 2022 roku).
Z tego powodu znajomość sposobów rozwiązywania tego typu zadań bez użycia funkcji wbudowanych jest tak ważna. Zwracam na to uwagę również uczestnikom prowadzonego przeze mnie Kursu Matura Informatyka . Oczywiście najlepiej znać oba sposoby rozwiązywania tego typu zadań. Więcej przykładów z tym samym problemem znajdziesz w artykule o funkcjach wbudowanych na maturze z informatyki.
Liczby pierwsze
Zarówno w zadaniach podczas matur, jak i w tych, które zawiera Kurs Matura Informatyka , wielokrotnie przewija się temat liczb pierwszych. I równie często pojawiają się w nich błędy. Jakie obserwuję najczęściej? Określenie tego, czy 1 jest liczbą pierwszą, czy też nie. Dlatego zapamiętajcie już teraz: 1 nie jest liczbą pierwszą!
Zapis odpowiedzi do pliku
Rozwiązanie zadania to tylko część sukcesu. Czytanie ze zrozumieniem również jest jedną z podstawowych umiejętności, którą weryfikuje matura z informatyki . CKE zawsze podaje w poleceniu, w jaki sposób należy zapisać odpowiedzi. Dotyczy to zarówno zadań z programowania, jak i wszystkich pozostałych. Przy czytaniu polecenia i przygotowywaniu odpowiedzi zwróć uwagę przede wszystkim na kilka istotnych kwestii, które znajdziesz poniżej.
Informacja, w jakiej postaci mają być zapisane odpowiedzi. Np. „Wypisz w osobnych wierszach pary: liczba n oraz liczba wierszy z n-literowymi słowami” - oznacza to na przykład plik z takimi linijkami:
1 12
2 23
3 45
- Nazwę, jaką masz nadać plikowi z Twoją odpowiedzią do zadania.
- Rozszerzenie, w jakim plik ma być zapisany.
Szybka checklista przed oddaniem rozwiązania
Przed zamknięciem zadania przejdź przez krótką kontrolę. Nie zastąpi ona rozwiązania, ale pomaga wychwycić błędy, które pojawiają się nawet wtedy, gdy sam algorytm jest poprawny.
- Czy polecenie mówi o liczbie, cyfrze, słowie, literze albo pozycji w tekście?
- Czy warunek typu „nie większe niż” uwzględnia równość?
- Czy wybrany typ danych pasuje do tego, co masz obliczyć?
- Czy dla liczb pierwszych osobno obsługujesz przypadek 1?
- Czy plik wynikowy ma dokładnie taką nazwę, rozszerzenie i format, jakich wymaga polecenie?
Jeśli często tracisz punkty na drobiazgach technicznych, przeczytaj też poradnik jak wypełnić pierwszą stronę arkusza z informatyki. Dotyczy innego etapu egzaminu, ale działa na tej samej zasadzie: formalność jest prosta dopiero wtedy, gdy sprawdzisz ją świadomie.
